Turboşarj (yaygın adıyla turbo), motorun içine giren hava miktarını artırarak daha fazla güç üretmesini sağlayan bir aşırı besleme sistemidir. Temel prensibi, motorun egzozundan çıkan atık gazların enerjisini kullanarak motora basınçlı temiz hava göndermektir.
Turbo Nasıl Çalışır?
Turboyu birbirine mil ile bağlı iki pervaneden oluşan bir düzenek gibi düşünebilirsiniz: Türbin ve Kompresör.
Turbonun Temel Bileşenleri
![[Resim: AOI_d_-dB7PXxys-sTzvWMARrx7Uj3wk8q40bmgU...A=s1600-rj]](https://lh3.googleusercontent.com/rd-gg-dl/AOI_d_-dB7PXxys-sTzvWMARrx7Uj3wk8q40bmgUbiem_JXAyTEKKeQft1yglcTkeIQYwFden8qCsoplEX8NJ17VjZHyXqFY_UDcftLKr5_JOTPw4A0cL_x9soNmimvT_cvJBLJjfihivtHybXKhckzEUJRbB9M9lkbOcyfv-sH36sPjekOFlDDxISLG8wMMltgkYdG_aaKTFlRh-_k9jrJbOFHnERIVMJ2SBu0ehxmTDGrdMdK7IGzWYTEG0fBpBsgwzITAuwtimQYWb78U-bnhsPcHRH0MT2ko6WzO8ZZtSeXPcZDoDIIT1tdYVvzAKF5nojSYfuRVQ7zxgMzQ6vptBqK5rgHbmHDZJ3eUstoAOSYCE8COYzx-1uCP094gajPTQeCHqmjbWw5CFETY3_nq7IPdJJ0i9pJLCBDuLRpvGNwOpKZr_pDGb7D2oZtpppstJO-PGydU6P9WKbVVAl5lnVGc5t4BcJnpodCTClXnEF2jYKoDiU5QkqIzqncvXLofMlSNLtsLj8MKwlkZWk0IOOIdE_K046SEcCzcyQOd-d9N8nXd1RKtMXRef11zE3af3dGP5MXFVGH60m8cXM6Us3Hybw9Wl7PN_7GjiDzfQngSguXeMdvQjsWZAxHP9inECJO56ZABD3USBx77P7yZusVHaBMQuRaMhwy-4_VyyED2KEtlIGu14jQqdYpAfYtKbFmXRgSMR6zVLRhQjMg4prjhpAxdgpuBtS9zHrwbGBqSkB1Z1EpT_iBW13FEZ79MwIlQTQjDXa-cGWWm5gE2-9IeKQ-Tt_S-aLFZ4Ow8BDXBHDv6Gv_56nOOC2pfdbokrTafBKfa0gGyypWzdfUwyyWNuP19Fmc_ow_4gYtHbcFiy4YaT_Hkr_yPYWOo-ifsU4IDM0epfbx8qq2levLeM6tJIXPouSH8IfsdioGMvod1lLcrFwlLajtK8leuF3ZPHoZ9Tw690CokBhvKZ21g6Qg73PwkOyx6hVjwzHTR9MpYhfEr8GapyqTviMtHMrF8zMC2LillcFigH7F3w2dMJQRZxRTlhcLZMFWa-2tWeMFviXlWaYVOCqP3pFnfEhsQNQxXo82aE9rN2UjChRQ4_EwvCGs15C3_N_soUQ6-C0vPiQpWeZyO1TDiwe0sPbBrtGWZ0ndqH7Txk9TXMGL4Rj08_XWFxbUgCRGXeBqOcvJ0jMuI19rDEeIPaK2b5TcSgmKUVDWonVfgc_PxFSEJM6A=s1600-rj)
Turbo Nasıl Çalışır?
Turboyu birbirine mil ile bağlı iki pervaneden oluşan bir düzenek gibi düşünebilirsiniz: Türbin ve Kompresör.
- Egzoz Gazının Gücü: Motor silindirlerinden çıkan sıcak egzoz gazı, turbonun egzoz tarafındaki türbin çarkına çarpar ve onu çok yüksek hızlarda döndürür.
- Milin Aktarımı: Türbin çarkı döndükçe, aynı milin diğer ucunda bulunan temiz hava tarafındaki kompresör çarkı da aynı hızla dönmeye başlar.
- Hava Sıkıştırma: Hızla dönen kompresör çarkı, dışarıdaki atmosferik havayı vakumla çeker ve yüksek basınçla motorun emme manifolduna doğru iter.
- Daha Fazla Oksijen, Daha Fazla Güç: Silindir içine normalden daha fazla hava (ve dolayısıyla daha fazla oksijen) girdiği için, bu hava daha fazla yakıtla birleşerek çok daha güçlü bir patlama oluşturur. Bu da motorun hacmini büyütmeden daha yüksek beygir gücü ve tork üretmesini sağlar.
Turbonun Temel Bileşenleri
- Intercooler (Ara Soğutucu): Sıkışan hava ısınır. Isınan hava ise genleşir ve oksijen yoğunluğu azalır. Intercooler, turbodan çıkan sıcak havayı soğutarak silindirlere daha yoğun ve soğuk hava girmesini sağlar.
- Wastegate (Atık Kapısı): Turbo basıncının aşırı yükselip motora zarar vermesini engellemek için fazla egzoz gazını tahliye eden bir kontrol valfidir.
- Blow-off Valfi: Gazdan ayağınızı çektiğinizde, biriken basınçlı havanın türbin pervanesine zarar vermemesi için dışarı tahliye edilmesini (meşhur "çuff" sesi) sağlar.